Marzec 1958 r. uznaje się za datę powstania systemu poradnictwa zawodowego i wychowawczego w Polsce po II wojnie światowej. Poradnie zwane później poradniami społeczno – wychowawczymi tworzyło Towarzystwo Przyjaciół Dzieci (TPD) w porozumieniu z Ministerstwem Oświaty. W organizowaniu placówki uczestniczyło Kuratorium Okręgu Szkolnego oraz Inspektorat Oświaty w Rzeszowie. Szczegółowy zakres działania poradni określiła Instytucja zarządu Głównego TPD. Zgodnie z nia poradnia miała nieść pomoc dziecku i rodzinie, a także szkole w rozwiązywaniu trudności wychowawczych.
W kwietniu 1958r. na mocy Zarządzenia Ministra Oświaty powstała poradnia psychologiczna, która obejmowała swoim działaniem szkoły średnie ogólnokształcące i zawodowe, na terenie województwa. Zadaniem jej było prowadzenie orientacji zawodowej dla młodzieży i rodziców poprzez popularyzowanie znajomości zawodów, właściwego doboru zawodu oraz kształcenia zawodowego.
Następnie w 1964 r. Minister Oświaty wydał zarządzenie w sprawie ujednolicenia poradnictwa. Na mocy tego zarządzenia zlikwidowano poradnie psychologiczne, a powołano do życia poradnie wychowawczo – zawodowe, prowadzone przez TPD.
W 1966 r. poradnia w Rzeszowie stała się Okręgową Poradnią Wychowawczo zawodową i przyjęła funkcję koordynowania pracą wszystkich tworzonych poradni na terenie okręgu.
Kolejna zmiana nazewnictwa spowodowała, że Poradnia Okręgowa zmieniła nazwę na Wojewódzka Poradnię Wychowawczo–Zawodową utrzymując funkcje koordynacyjne wobec poradni rejonowych.
Ostateczne zmiany wprowadziła Ustawa Oświatowa z 7 września 1991 r. oraz zarządzenie MEN w sprawie zasad udzielania uczniom pomocy psychologiczno – pedagogicznej, które zobowiązało do udzielania tej pomocy publiczne przedszkola, szkoły oraz placówki opiekuńczo – wychowawcze. Wyspecjalizowanymi placówkami udzielającymi profesjonalnej pomocy zostały poradnie psychologiczno – pedagogiczne powołane Rozporządzeniem MEN z dnia 11 czerwca 1993 r.
Poradnia nabyła autonomicznego charakteru, zaczęła się specjalizować rozwiązywaniu szczegółowych problemów z zakresu poradnictwa, a pracownicy pedagogiczni zaczęli różnicować style pracy, podkreślając swoją autonomię.
Poradnia początkowo zatrudniała dwóch pracowników psychologa i pedagoga. Poprzez kolejne lata stan kadrowy powiększał się o pracowników pedagogicznych, administracyjno – obsługowych i lekarzy, z uwagi na fakt, iż co rok liczba dzieci zgłaszanych do badań wzrastała.
Obecnie poradnia dysponuje 17 etatami pedagogicznymi pracowników pełnozatrudnionych. Są to: psycholodzy, pedagodzy, logopedzi. Wymagane kwalifikacje, prawa i obowiązki określa Ustawa Karta Nauczyciela oraz Rozporządzenie Ministerstwa Edukacji i Sportu w sprawie szczegółowych kwalifikacji wymaganych od nauczycieli. Dodatkowo Poradnia nasza zatrudnia lekarzy: okulistę, laryngologa, psychiatrę, lekarza medycyny szkolnej uczestniczącego w posiedzeniach Zespołu Orzekającego. Kadra zatrudniona w placówce posiada duże doświadczenie w udzielaniu pomocy psychologiczno – pedagogicznej i wysoką motywację do podnoszenia zasobu wiedzy i umiejętności.
Poradnia obejmuje swoim działaniem przedszkola, szkoły, placówki oświatowe z terenu miast i gmin: Dynów, Głogów Młp., Tyczyn, Sokołów Młp. , Błażowa, Boguchwała, Chmielnik, Hyżne, Kamień, Lubenia, Świlcza, Trzebownisko, Krasne.
Obserwacja działalności Poradni Psychologiczno Pedagogicznej Nr 1 w Rzeszowie pozwala stwierdzić, że stale rośnie ilość dzieci i młodzieży potrzebującej systematycznej, wielospecjalistycznej pomocy psychologiczno – pedagogiczno – logopedycznej. Znamieniem ostatnich czasów jest fakt że do poradni zgłaszają się rodzice z coraz młodszymi dziećmi. Choć coraz częściej podobna pomoc oferowana jest przez inne placówki oświatowe, nie maleje ilość petentów. Świadczy to o dużym społecznym zapotrzebowaniu na specjalistyczne usługi w zakresie poradnictwa psychologicznego.
Realizując swoje zadania poradnia współpracuje z przedszkolami, szkołami, służbą zdrowia, administracja oświatową, samorządami terytorialnymi i innymi placówkami działającymi na rzecz dzieci, młodzieży i rodzin. Inspiruje pracę szkół w zakresie przygotowania uczniów do właściwego wyboru kierunku kształcenia i zawodu, wspomaga w organizowaniu pomocy psychologiczno – pedagogicznej w celu przezwyciężania trudności szkolnych i zaburzeń w zachowaniu występujących u dzieci. Współpracuje ze środkami masowego przekazu celem popularyzacji wiedzy psychologiczno – pedagogicznej. Współdziała z Centrum Metodycznym pomocy Psychologiczno – Pedagogicznej MEN oraz Polskim Towarzystwem Psychologicznym w zakresie doskonalenia form i metod pracy